Yaz mevsimi gelmekte. Kış boyu beklediğimiz güneşin yararlı etkilerinden en iyi şekilde faydalanmak ve olumsuz yönlerinden korunmak için biraz bilgiye ihtiyacımız var.
Bronz cilt sağlıklı cilt midir?
Pek çoğumuz yaz geldiğinde bronzlaşmak istiyoruz. Bronz bir cildin daha güzel olduğuna inanmışız ne yazık ki. Oysa o esnada cildimizin güneşin zararlı etkilerinden korunmak için renk değiştiriyor! Cildimizin üst tabakalarında bulunan melanosit dediğimiz hücreler vardır. Bu hücreler melanin adı verilen pigment renkli madde üreterek cildimizi güneş ışınlarından korumaya çalışırlar. İşte koyu bir tene bürünürken, kenimizde biyolojik olarak gerçekleyşen olay bu. Güneşe uzun süre maruz kaldığımızda hem melanositler hem de diğer cilt hücreleri kalıcı şekilde zarar görüyor. Bu zarar ne yazık ki büyük oranda geri dönüşümsüz. Cildimizde kırışıklık ve lekelenmeler oluşmaya başlıyor ve cilt kanseri riski artıyor.
Fazla güneş cilde düşman
Evet, güneş yaşam kaynağımız. Güneşe tüm canlıların, ki buna biz insanlar da dahiliz, varlığımızı sürdürebilmemiz için ihtiyacımız var. Ama ne yazık ki güneşin UV ışınlarının zararları da var. Cildimizin erken yaşlanmasının nedenlerinin başında güneşin bu zararlı UV ışınları gelir. Kırışıklıklar, lekeler güneşin cildimizde yaptığı hasarların en masumları. En önemli tehlike ise cilt kanseri. Güneş cilt kanseri riskini çok belirgin şekilde arttırır. Ayrıca bazı ilaçlar cildimizi güneş ışınlarının etkilerine karşı daha da hassaslaştırır. Bugün sıklıkla kullandığımız antibiyotikler, antidepresanlar, idrar söktürücüler bu ilaçlar arasında. Güneşten en iyi şekilde faydalanmayı ama zararlarından da korunmayı hepimizin öğrenmesi gerekiyor. Yani aşırı güneş aslında cildin düşmanı desek daha iyi olur.
Kendi yaşantımdan bir örnek
Kendi yaşantımdan bir örnek vermek istiyorum. Ben doktor olarak zorunlu hizmetimi Anadoluda bir kasabada yaptım. İlk çalışmaya başladığımda sağlık ocağına başvuran hastaların yaşını tahmin etmek benim için imkânsızdı. İleri yaşta olduğunu düşündüğüm hastalar, yaşlarını söylediklerinde şaşırıyordum. Gerçek yaşları benim tahminimden hep çok genç çıkıyordu. Köy, kasaba koşullarında yaşayan, günün sıcak saatlerinde bile güneşten korunmadan bahçede, tarlada çalışan bu insanlar, doğal olarak güneşin olumsuz etkilerinden de daha fazla zarar görüyorlar. Ciltleri daha erken yaşlanıyor. Kırışıklık ve lekelenmeler çok erken oluşuyor.
Güneşin olumsuz etkilerinden nasıl korunuruz?
Güneşten korunma için güneş koruyucu kremler, şapka, güneş gözlüğü kullanımı çok önemli.
Sabah 11.00 ve öğleden sonra 17.00 arası güneşe çıkmamak gerekli. Bugün pencereler için özel UV filtreli filmler, UV filtreli giysiler de mevcut.
Günlük yaşantınızda krem ve şapkanızı yanınızdan ayırmamanızı öneriyorum. Güneş kremleri güneşe çıkmadan 20 dk. önce sürülmeli. Güneşin kendisi kremlerin etkinliğini azalttığı gibi, suya girip çıkmak, kurulanmak, dokunmak, terlemek kremin etkinliğini azaltır. Bu nedenle, bazı üreticiler kremlerinin gün boyu koruma sağladıklarını iddia etseler de, 2 saatte bir güneş kremini yenilemeyi ihmal etmeyelim. Güneşlenelim, kahverengi bir tene bürünmek için uğraşırken yaşlanmayalım!
Görüldüğü gibi biraz dikkat ve özen ile güneşin bize hep dost kalmasını sağlayabiliriz.
Bol güneşli, ve keyifli günler diliyorum.
Dr. Beyhan Arıkan |
