kafein bağımlısı mısınız
Kafein, sizin de günlük yaşamınızın bir parçası haline mi geldi?
Memorial Hastanesi Klinik Laboratuvarlar Bölümü nden Biyokimya Uzmanı Dr. Nilgün Tekke?in, Kafein bağımlılığı hakkında bilgi verdi… Kahve ve çayda bulunan en güçlü kimyasal bile?enin “kafein” olduÄŸunu biliyoruz. Kafein, sizin de günlük yaÅŸamınızın bir parçası haline mi geldi? Fakat günde 4 ile 7 fincan arasında de?i?en kahve tüketiminin, ki?ide huzursuzluk, sinirlilik, baÅŸ a?rıları gibi problemleri do?urdu?unu biliyor muydunuzı Cevabınız “evet” ise, a?a??daki yaz?yı okuyun ve kafein tiryakili?inizi tekrar gözden geçirin!
10 grdan fazlası ölümcül
Kafein, alkoloid grubunun azotlu organik bir bile?i?idir. Birçok bitkide bulunan kafeinin ölümcül dozu, 10 gr’dır. GereÄŸinden çok kahve tüketimi bilinenin aksine, ki?ide uyarıcı etki yaratmaz; sinirsel uyarıların algılanmasında yava?lamaya ve uyu?maya neden olur. Ki?ide keyif verici bir hal yaratması, bağımlılık yapan özelliÄŸinin temel kaynağıdır. Kafein, 200-400 mg alınd???nda dikkati artırır, yorgunlu?u azaltır. Kafeinin uykusuzlu?u giderme, direnci artırma, fiziksel, psikomotor ve intellektüel performansı artırma gibi etkileri de vardır.
Kafein;
- Merkezi sinir sisteminde uyu?ukluk ve zihin yorgunlu?u giderici etkisi vardır
- Yüksek dozda konvülsiyon sara nöbeti oluşturur
- Solunum sistemini uyarır, kalp at?? hızını artırır
- Hafif idrar söktürücü etkisi vardır
- Kas, sinirler ve mide salgısını uyarıcı, metabolik hızı artırıcı etki yaratır
- Orta düzeyde alınd???nda 200-300 mg iştah artırır
Kafein bağımlılık yapar m??
Kafein, genellikle bağımlılık oluşturmaz. Ancak fazla kahve içenlerde ilaç bağımlılığının temel ö?eleri ortaya çıkar. Yapılan denemelerde kafeinin fiziksel bağımlılık oluşturabildi?i tespit edilmi?tir. Bu durumda kafeinin kesilmesi, çevreye ilginin azalması, huzursuzluk, baş ağrısı, zihinsel konsantrasyonun azalması ve kayg? bozuklu?u gibi etkilere neden olmu?tur.
Ne kadar kafein tüketilmeli?
Bu sorunun cevab? net değil. Her bireyin kafeine karşı toleransı e? olmayabilir. Kafein, vücuttan çok hızlı emilip da??lım gösterir. Vücutta veya dolaşımda birikmez, fakat alınımından saatler sonrası idrarla atılır. Bizim önerimiz bağımlılığınızı bir anda terk etmemek. Aksi takdirde, baş ağrısı, uyku hali, depresyon ve bulantı ortaya çıkar.
Gerçekten zararsız m??
A??rı kafein alım?, hatta bağımlılık bile yeterince zararsız görünse de ciddi bir yan etkinin olduğunu unutmamalıyız. Kolalı içeceklerin metale verdiği zarar, deneysel olarak gösterilirken midemize verdiği hasarı hayal bile edemeyiz. Bu içecekler kafein bağımlılığını tetikledikleri gibi içerdikleri şeker veya tatlandırıcılarla da diyabet, koroner damar hastalığı, depresyon ve uykusuzlu?a yol açabilir.
Susuzlu?unuzu gidermek için su için
Susuzlu?unuzu dindirmek üzere kafeinli içecekleri tercih etmek, idrar yapımını artırıcı etkileri nedeniyle, vücudunu sıvısız bırakacaktır. Bu nedenle susuzlu?unuzu su içerek gidermek sağlıklı, kafeinsiz, kalorisiz, ucuz ve de kolay ula??labilir bir yöntemdir.
T?pta kafeinin yeri
Özellikle prematürelerde henüz yeterince gelişimini tamamlayamam?? akci?erlerin fonksiyonunu tam olarak yerine getirememesi nedeniyle solunum sıkıntısı olur. Kafeinin solunumu uyarıcı etkisinden faydalanarak tedavi etmek amacıyla bu tabloya sahip yeni do?anlara haricen kafein verilir ve verilen dozun uygunluğunu takip etmek amacıyla belli aralıklarda kafeininin ilaç takibi laboratuvar analizi ile yapılır.
Hangi içecekle ne kadar miktarda kafein alıyorsunuz?
Yapılan araştırmalara göre Center for Science in the Public Interest, The Hershey Co, Vroom Foods Inc içecek türleri ve içinde bulunan kafein miktarları:
?ÇECEK TÜRÜ KAFE?N M?KTARI mg
Cappucino, 360 ml. 160-200
Kahve, kafeinsiz, instant, 240 ml. 2
Kahve, kafeinsiz, demleme, 240 ml. 2
Espresso, 30 ml. 64
Kahve, kafeinli, instant, 240 ml. 62
Kahve, kafeinli, demleme, 240 ml. 95
Coffee Latte, 500 ml. 150
Coffee Grande, 500 ml. 330
Siyah çay, demli, 240 ml. 47
Ye?il Çay, demli 30-50
Ice Tea, limonlu, 360 ml. 10
Cola 47
Enerji içeceği, 250 ml. 76
1 büyük fincan = 235 ml